ఉద్యోగం అంటే బానిసత్వమా? Job, Ego మరియు Liberation గురించోక లోతైన విశ్లేషణ

బానిసత్వానికి ప్యాకేజీ ఇస్తే అది "Career" అయిపోతుందా? - ఉద్యోగం, అహం, మరియు గొర్రెల సమాజం

సమాజంలో ఉన్న అతిపెద్ద భ్రమల్లో ఒకటి ఏమిటంటే, మనం చేసే ఉద్యోగం (Job) మన జీవితానికి ఒక సార్థకతను ఇస్తుందని అనుకోవడం. పొద్దున్నే లేచి, tie కట్టుకుని, traffic లో ఇరుక్కుని, office కి వెళ్లి, boss తిట్లు తిని, నెల తిరిగే సరికి bank account లో పడే salary చూసుకుని మురిసిపోవడమే జీవితం అని fix అయిపోయిన ఒక గొర్రెల మంద మనది. అసలు నిన్ను నువ్వు ఎప్పుడైనా ప్రశ్నించుకున్నావా? నువ్వు చేసే ఈ పని, ఈ వెట్టి చాకిరి నిన్ను విముక్తి (Liberation) వైపు తీసుకువెళుతోందా? లేక నిన్ను మరింత కూరుకుపోయేలా చేసే ఒక ఉచ్చులో బంధిస్తోందా?

ఇక్కడ మనం బ్రతుకు తెరువు కోసం చేసే పనులకి, ఆధ్యాత్మికతకి ముడిపెట్టి, ఎవరికి వారే ఒక గొప్ప intellectual లాగా feel అయిపోతుంటారు. కానీ పచ్చి నిజం ఏమిటంటే, ఇక్కడ ఎవ్వడూ ప్రపంచాన్ని ఉద్ధరించడానికి ఉద్యోగాలు చేయడం లేదు. కేవలం తమ కడుపు నింపుకోవడానికి, సమాజంలో ఒక "Status" maintain చేయడానికి, తమ అహం (Ego) అనే రాక్షసుడికి మేత వేయడానికే ఈ ఆరాటం అంతా. ఇది వినడానికి కొంచెం కఠినంగా, rude గా అనిపించవచ్చు, కానీ నిజం ఎప్పుడూ naked గానే ఉంటుంది. దానికి makeup వేసి చూపించాల్సిన అవసరం లేదు.

నాగుపాముకి, సర్పానికి మధ్య Selection - The Lesser Evil

అసలు మనిషికి పని ఎందుకు? ఒక minimum amount కావాలి బ్రతకడానికి. శరీరం నడవాలి, ప్రాథమిక అవసరాలు తీరాలి. దానికి డబ్బు (Money) కావాలి. ఆ డబ్బు ఆకాశం నుంచి ఊడిపడదు. నువ్వు job చేయకపోతే, ఇంట్లో ఖాళీగా కూర్చుంటే ఏమవుతుంది? నీ తండ్రి సంపాదన మీద ఆధారపడాలి. అంటే అక్కడ కూడా నువ్వు ఒకరి మీద dependent వే. అదొక బంధనం (Bondage).

సరే, ఇంట్లో వాళ్ల డబ్బు ఎందుకు తినాలి అని రోడ్డు మీదకు వచ్చి ఏదో ఒక company లో చేరావు. అక్కడ నీ boss దయాదాక్షిణ్యాల మీద, ఆ company ఇచ్చే package మీద నీ బ్రతుకు ఆధారపడి ఉంటుంది. ఇదొక బంధనం. ఇప్పుడు చెప్పు, ఈ రెండిట్లో ఏది గొప్పది? ఏదీ కాదు. ఒకటి పాము, ఇంకొకటి నాగుపాము. ఈ రెండిట్లో తక్కువ విషం (Venom) దేనికి ఉందో చూసుకుని దాన్ని కరుచుకుని బ్రతకడమే ప్రస్తుత సమాజంలో మనం చేసే survival game.

ఉద్యోగం చేయడం అంటేనే నీ స్వేచ్ఛను (Freedom) అమ్ముకోవడం. కానీ ఇక్కడ logic ఏమిటంటే, తక్కువ బంధనం (Lesser bondage) ఎక్కడ ఉందో చూసుకోవాలి. తండ్రి మీద ఆధారపడటం కంటే, బయటకి వెళ్లి కష్టపడి నలుగురిలో ఒకడిగా బ్రతకడం కొంచెం తక్కువ బంధనం. అక్కడి నుంచి ఇంకొక అడుగు ముందుకు వేయాలి. అలా నెమ్మదిగా, అంచెలంచెలుగా నీ అవసరాలను (Needs) తగ్గించుకుంటూ వెళ్ళాలి. అసలు నీకు డబ్బు ఎందుకు అవసరం అవుతుందో, ఆ కారణాలనే root level లో cut చేసుకుంటూ వెళితే, ఒకానొక దశలో నీకు డబ్బుతో పనే ఉండదు. డబ్బుతో పని లేనప్పుడు, ఆ డబ్బు కోసం ఎవడి దగ్గరో బానిసత్వం (Slavery) చేయాల్సిన ఖర్మ నీకు పట్టదు. కానీ ఇది జరగాలంటే నీకు భయంకరమైన clarity కావాలి.

సగం కుళ్ళిన ఆలుగడ్డలు, Corporate నైతికత

చాలామంది "నాకు peace of mind కావాలి, society కి ఏదైనా మంచి చేసే job చేయాలి" అని కబుర్లు చెప్తుంటారు. ఇదొక పెద్ద జోక్. నువ్వు ఒక food processing company లో పని చేస్తున్నావు అనుకో. రైతుల దగ్గర తక్కువ ధరకు ఆలుగడ్డలు కొని, దాన్ని సగం కుళ్ళబెట్టి, ఆ తర్వాత దాన్ని ఎండబెట్టి, ఉప్పు, కారం దట్టించి, ఒక plastic packet లో nitrogen గాలి ఊది, 50 రెట్లు ఎక్కువ rate కి market లో అమ్ముతారు. అందులో నువ్వు ఒక employee వి. ఆ chips తిని సగం మంది రోగాల బారిన పడుతున్నారు. ఇక్కడ నీ job profile ఏంటి? పరోక్షంగా జనుల ఆరోగ్యాన్ని నాశనం చేయడంలో నువ్వు ఒక partner వి. ఇదొక పాపం, ఒక బంధనం.

మరొక వైపు, నువ్వు ఒక college లో professor వి అనుకుందాం. అక్కడ నువ్వు చేసేది ఏంటి? మళ్ళీ ఆ స్టూడెంట్స్ ని అదే corporate market కి బానిసలుగా తయారు చేసే placement training ఇస్తున్నావు. కాకపోతే, ఆ చెత్త మధ్యలో, కనీసం వాళ్ళకి ఒక రెండు నిజాలు, జీవితం గురించి ఒక రెండు అక్షరాలు నేర్పించే అవకాశం (Opportunity) నీకు ఉంటుంది.

ఈ ప్రపంచంలో ఏ company కూడా, నీ దగ్గరకొచ్చి " ఇదుగో తీసుకో నాయనా, ఈ జీతం తీసుకుని నీ ఆత్మవిముక్తి (Spiritual Liberation) సాధించుకో" అని డబ్బులు ఇవ్వదు. నీ శ్రమను పిండుకుని వాళ్ళు కోట్లు సంపాదిస్తారు. నీకు చిల్లర విసురుతారు. ఇక్కడ pure job, 100% ధర్మబద్ధమైన పని అంటూ ఏదీ లేదు. కురుక్షేత్రంలో అర్జునుడి పరిస్థితి కూడా ఇదే. అటువైపు ఉన్నది బంధువులే, ఇటువైపు ఉన్నది ధర్మం. కచ్చితంగా ఎవరో ఒకరిని చంపాలి, రక్తం పారాలి. ఏదీ perfect గా clean గా ఉండదు. ఆ బురదలో దిగి, దేని వల్ల తక్కువ నష్టం, దేని వల్ల ఎక్కువ ప్రయోజనం అని బేరీజు వేసుకుని ముందుకు వెళ్లడమే వివేకం.

ఈ ప్రయాణం రాత్రికి రాత్రే అయిపోదు. జీవితం అంటే 70 ఏళ్ళ plan వేసుకుని, రిటైర్మెంట్ (Retirement) తర్వాత హిమాలయాలకు వెళ్దాం అనుకోవడం శుద్ధ దండగ. నీ ఒంట్లో సత్తువ ఉన్నప్పుడే, ఆ కుర్రతనపు వేడి (Youthfulness) ఉన్నప్పుడే నీ బంధనాలను ఒక్కొక్కటిగా తెంచుకోవాలి.

అహం (Ego) అనే బకాసురుడు

ఇక అసలు విషయానికి వద్దాం. చాలామందికి ఈ కర్తృత్వం (Doership) గురించి ఒక వింతైన భ్రమ ఉంటుంది. "నేను పని చేస్తున్నాను, నా వల్లే ఇదంతా జరుగుతోంది" అనే feeling ఉంటే అది అహంకారం (Ego) అని, దాన్ని వదిలేయాలని ఆధ్యాత్మిక గురువులు పనికిమాలిన lectures ఇస్తుంటారు. దీన్ని కొంచెం లోతుగా విశ్లేషిద్దాం.

నువ్వు ఒక office లో పని చేస్తున్నావు. నీ target 10 పనులు చేయడం. కానీ నువ్వు నీ తెలివితో, నీ కష్టంతో 15 పనులు చేసావు. ఆ విషయం నీ performance metric లో clear గా కనిపిస్తోంది. ఇప్పుడు నువ్వు ఆ నిజాన్ని ఒప్పుకుంటే అది ego ఎలా అవుతుంది? 5 అనేది 2 కంటే పెద్దది అనేది ఒక fact. Mathematics లో 5 > 2. అంతే! ఇక్కడ అబద్ధపు వినయం (Fake modesty) ప్రదర్శించాల్సిన అవసరం ఏముంది? "లేదండీ, నేనేం చేయలేదండీ, అంతా పైవాడి దయ" అని చెప్పడం నీ చేతకానితనానికి ముసుగు. ఒక పనిని సమర్థవంతంగా చేసినప్పుడు, "ఆ పని నేను చేసాను" అని ధైర్యంగా ఒప్పుకోవడం, fact ని అంగీకరించడమే తప్ప ego కాదు.

మరి అసలు అహం (Ego) ఎక్కడ మొదలవుతుంది?

అహంకారం అనేది ఒక అసంపూర్ణత (Incompleteness). అది ఒక black hole లాంటిది. దానికి పనులు చేయడం ఇష్టం ఉండదు. దానికి ఫలితాలు (Results) కావాలి. భోగించాలి (Consumerism). నువ్వు పరీక్ష రాయకుండానే నీకు 96% marks వస్తాయి అని ఎవరైనా చెబితే, ఈ ego గాడు ఎగిరి గంతేసి ఆ certificate తీసుకుంటాడు తప్ప, "లేదు లేదు, నేను కష్టపడి చదివి రాస్తాను" అని అనడు.

Ego కి పనితో పని లేదు, పని వల్ల వచ్చే ప్రతిఫలంతో మాత్రమే పని. "నేను 15 పనులు చేశాను, కాబట్టి నాకే ఈ నెల ఆ company 'Employee of the month' award ఇవ్వాలి, నాకే అందరికంటే ఎక్కువ 5-figure salary రావాలి, ఆ Dollar లు తీసుకువెళ్లి నేను ఆ foreign trip కి వెళ్ళాలి, అక్కడ విచ్చలవిడిగా ఎంజాయ్ చేయాలి" - ఇక్కడ మొదలవుతుంది పతనం.

బకాసురుడికి ఎన్ని బండ్లు అన్నం పెట్టినా ఆకలి ఎలా తీరదో, ఈ అహం అనే దానికి నువ్వు ఎన్ని luxuries ఇచ్చినా, ఎంత status ఇచ్చినా అది ఎప్పటికీ తృప్తి చెందదు. అది లోపల ఒక ఖాళీ శూన్యం (Hollow space). దాన్ని పూరించడానికి నువ్వు నీ జీవితం అంతా గాడిదలాగా కష్టపడి, ప్యాకేజీలు తెచ్చుకుని, EMI లు కట్టుకుంటూ, వస్తువులు కొంటూ పోతే, చివరికి మిగిలేది ఒక పెద్ద zero. గుండు సున్నా.

కర్తవ్యం (Doership) Vs భోగం (Consumerism)

భగవద్గీతలో కృష్ణుడు చెప్పిన 'నిష్కామ కర్మ' (Nishkama Karma) అంటే ఏదో ముక్కు మూసుకుని కూర్చోవడం కాదు. "కర్మ జ్యాయో హ్యకర్మణః" - ఏ పనీ చేయకుండా బద్ధకస్తుడిలా పడి ఉండటం కంటే, కర్మ చేయడం ఎంతో ఉత్తమం. నువ్వు యుద్ధం చేయాలి (Fight), అంటే నువ్వు ఒక యోధుడివి (Warrior) కావాలి. యోధుడు అంటేనే ఒక కర్త (Doer).

ఆధునిక సమాజం మొత్తం ఈ "Doership" ని తప్పుబడుతూ, "Consumerism" ని నెత్తిన పెట్టుకుంటోంది. "నేను బాధ్యత తీసుకుంటాను, ఈ పని నేను చేస్తాను" అని అనడం అంటే Responsibility తీసుకోవడం. అందులో ఎలాంటి తప్పు లేదు. అసలైన జబ్బు, అసలైన క్యాన్సర్ ఏంటంటే, భోగాలకి బానిసవ్వడం (Consumerism).

సమాజం నీకు ఒక trap సెట్ చేసింది. సోమవారం నుండి శుక్రవారం వరకు గాడిదలాగ పని చెయ్ (Work), శని, ఆదివారాలు పబ్బులకెళ్లి, మాల్స్ కెళ్ళి విచ్చలవిడిగా ఖర్చు చెయ్ (Consume). మళ్ళీ సోమవారం వచ్చేసరికి నీ account ఖాళీ, మళ్ళీ boss ముందు చేతులు కట్టుకుని నిలబడు. ఇదొక విషవలయం (Vicious cycle).

నువ్వు ఒక machine వి కాదు. కర్తవ్యం అంటే నువ్వు చేసే పనిలో నిమగ్నం అవ్వడం. కానీ ఆ పని వల్ల వచ్చే డబ్బుని, పేరుని, హోదాని అడ్డుపెట్టుకుని, ఇంకేదో అనుభవించేయాలి, ఇంకేదో భోగించాలి అని ఆశపడటం మానాలి. పనిని పని లాగా చూడు. దాని వల్ల వచ్చే సక్సెస్ ని, just ఒక fact లాగ చూడు. అంతే కానీ, ఆ సక్సెస్ ని నీ తలకెక్కించుకుని, దాని వల్ల వచ్చే డబ్బుతో నీ ego ని పెంచుకుంటూ పోతే, నువ్వు ఆఫీస్ లో boss కి కాదు, నీ లోపల ఉన్న రాక్షసుడికి జీవితాంతం బానిసలాగానే మిగిలిపోతావు.

So, నువ్వు చేసే job నిన్ను విముక్తుడిని చేయదు. కానీ, ఆ job నువ్వు ఎందుకు చేస్తున్నావో, ఆ వచ్చే డబ్బుని నువ్వు దేనికి వాడుతున్నావో అనే clarity వస్తే మాత్రం, కచ్చితంగా ఒకరోజు ఆ job అవసరం లేకుండా బ్రతికే స్థాయికి నువ్వు వెళ్తావు. పని చెయ్యు (Be a Doer), కానీ ఆ పనికి, ఆ ఫలితానికి బానిస అవ్వకు (Don't be a Consumer). ఇదే మనలో ఉండాల్సిన అసలైన తత్వం. మిగతాదంతా కార్పొరేట్ కంపెనీలు, మోటివేషనల్ స్పీకర్లు కలిసి ఆడుతున్న ఒక పెద్ద డ్రామా!

- PRATIKULA VEDAM